Châm Cứu Liệt Dây Thần Kinh Số 7 Có Thật Sự Hiệu Quả?

Cập nhật lần cuối: 20-09-2025

Châm cứu liệt dây thần kinh số 7 là phương pháp hỗ trợ phục hồi chức năng mặt. Hãy cùng khám phá liệu pháp này cùng bác sĩ Phùng Mạnh Cường.

Theo bác sĩ Phùng Mạnh Cường, châm cứu là một phương pháp hữu hiệu giúp cải thiện triệu chứng liệt dây thần kinh số 7, thường gây yếu cơ, mất cảm giác hoặc biến dạng ở vùng mặt. Với khả năng kích thích các huyệt đạo và thúc đẩy lưu thông khí huyết, châm cứu hỗ trợ tái tạo dây thần kinh tổn thương, giúp phục hồi cử động cơ mặt, đồng thời giảm nguy cơ biến chứng lâu dài.

Liệt Dây Thần Kinh Số 7 Là Gì?

Nguyên Nhân Dẫn Đến Liệt Dây Thần Kinh Số 7

Bác sĩ Phùng Mạnh Cường cho biết, liệt dây thần kinh số 7 có thể do nhiều nguyên nhân, được chia làm hai loại chính: liệt VII trung ương, liệt VII ngoại biên, Liệt VII ngoại biên thứ phát:

Bác sĩ Phùng Mạnh Cường cho biết, liệt dây thần kinh số 7 có thể do nhiều nguyên nhân, được chia làm hai loại chính: liệt VII trung ương và liệt VII ngoại biên.

Đối Với Liệt VII Trung Ương

Nguyên nhân chính thường là đột quỵ não do nhồi máu hoặc xuất huyết, các khối u não chèn ép, và áp xe não. Những tình trạng này gây tổn thương nơron vận động trong Hệ thần kinh trung ương, dẫn đến liệt một phần hoặc toàn bộ nửa mặt.

Đối Với Liệt VII Ngoại Biên

Nguyên nhân có thể chia thành liệt ngoại biên nguyên phát (liệt Bell) và liệt ngoại biên thứ phát.

• Liệt Bell (Bell’s Palsy): Chiếm 70% các trường hợp liệt mặt ngoại biên, là do tổn thương nơron vận động dưới, khiến bệnh nhân liệt hoàn toàn một bên mặt. Người mắc bệnh này thường có tiền sử nhiễm virus, đặc biệt là virus Herpes Simplex, hoặc khi gặp lạnh. Triệu chứng thường bùng phát rõ ràng trong 24 đến 48 giờ đầu, gây phù nề dây thần kinh và làm chèn ép dẫn đến thiếu máu cục bộ. Quá trình phục hồi có thể kéo dài tới 1 năm, và có khoảng 13% bệnh nhân không phục hồi hoàn toàn, dẫn đến các Di chứng như co rút cơ mặt.
• Liệt VII Ngoại Biên Thứ Phát:
  • Chấn thương: Gãy xương thái dương hoặc các chấn thương khác ở vùng mặt có thể gây tổn thương Dây thần kinh số 7.
  • Nhiễm virus: Đặc biệt là nhiễm Herpes zoster, virus gây viêm hạch gối (hội chứng Ramsay Hunt) có thể làm tổn thương dây thần kinh, kèm triệu chứng đau và nổi mụn nước ở tai hoặc vòm miệng.
  • Nhiễm vi khuẩn: Các bệnh lý như viêm tai giữa, viêm tai ngoài hoại tử hoặc bệnh Lyme có thể dẫn đến Liệt mặt ngoại biên.
  • Khối u chèn ép: Các khối u ác tính ở vùng mang tai hoặc u thần kinh thính giác cũng có thể làm tổn thương Dây thần kinh mặt.
  • Bệnh lý tự miễn dịch: Bệnh đa xơ cứng, hội chứng Guillain-Barré, và sarcoidosis là một số bệnh tự miễn gây ra tổn thương Dây thần kinh số 7.

Châm Cứu Liệt Dây Thần Kinh Số 7 Có Hiệu Quả Hay Không?

Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng châm cứu có thể đạt tỷ lệ khỏi bệnh lên đến khoảng 90% nếu điều trị kịp thời và đúng cách, giúp bệnh nhân hồi phục trong vòng 20-25 ngày.

Châm cứu hoạt động dựa trên nguyên lý đả thông kinh lạc và điều hòa khí huyết theo Y học cổ truyền. Về mặt sinh học, khi Kim châm tác động vào các Huyệt đạo, nơi có mật độ dày đặc của các đầu dây thần kinh cảm giác và mạch máu, nó gây ra một phản ứng cục bộ.

Phản ứng này giúp giải phóng các chất dẫn truyền thần kinh và nội tiết tố (ví dụ: endorphin), từ đó giúp giảm đau và viêm nhiễm. Đồng thời, châm cứu cải thiện vi tuần hoàn, tăng cường lưu thông máu và dưỡng chất đến các sợi thần kinh bị tổn thương.

Quá trình này thúc đẩy tái myelin hóa và tái tạo axonal, hỗ trợ phục hồi chức năng dẫn truyền của Dây thần kinh số 7. Ngoài ra, châm cứu còn có tác dụng giảm viêm, giảm đau đầu và đau quanh mắt – những triệu chứng thường gặp ở bệnh nhân bị liệt VII ngoại biên. Phương pháp Điện châm (kết hợp kim châm với dòng điện nhỏ) có thể tăng cường hiệu quả này.

Châm cứu mang lại hiệu quả cao trong điều trị liệt dây thần kinh số 7 ở mức độ nhẹ và trung bình. Tuy nhiên, với những trường hợp tổn thương nghiêm trọng như đứt hoặc giập nát dây thần kinh, cần có sự can thiệp sâu hơn bằng phẫu thuật. Trong các tình huống này, châm cứu có thể đóng vai trò hỗ trợ phục hồi chức năng sau phẫu thuật, giúp tăng cường tuần hoàn và kích thích quá trình tái tạo thần kinh.

Xem thêm: Bị Liệt Dây Thần Kinh Số 7 Khi Mang Thai Phải Làm Sao?

Quy trình châm cứu điều trị liệt dây thần kinh số 7

Người tìm kiếm thông tin về châm cứu thường lo lắng về cảm giác đau và quy trình thực hiện. Dưới đây là những gì bạn có thể mong đợi:

Thông thường, không có yêu cầu đặc biệt về chuẩn bị. Bạn nên ăn uống đầy đủ trước buổi điều trị để tránh hạ đường huyết, mặc quần áo thoải mái để Bác sĩ châm cứu dễ dàng thao tác.

Bệnh nhân sẽ được đặt ở tư thế thoải mái (nằm ngửa hoặc nằm sấp tùy vào vị trí huyệt đạo cần châm). Bác sĩ sẽ xác định các Huyệt đạo quan trọng trên mặt và các vùng cơ thể liên quan (ví dụ: các huyệt như Đồng tử liêu, Địa thương, Giáp xa trên mặt; Hợp cốc, Thái xung trên tay và chân). Kim châm y tế vô trùng, rất mảnh (thường mỏng hơn sợi tóc) sẽ được đưa nhẹ nhàng vào huyệt.

Hầu hết bệnh nhân chỉ cảm thấy châm chích nhẹ như kiến cắn khi kim đi qua da. Sau đó, có thể xuất hiện cảm giác “đắc khí” – một cảm giác tê tức, căng, nặng, hoặc đôi khi có luồng điện nhỏ chạy dọc theo đường Kinh lạc.

Cảm giác này là dấu hiệu cho thấy kim đã tác động đúng huyệt đạo và thường không gây đau đớn dữ dội như nhiều người tưởng. Mỗi buổi châm cứu thường kéo dài khoảng 20-30 phút, trong thời gian đó kim sẽ được lưu tại chỗ.

Châm cứu là phương pháp tương đối an toàn khi được thực hiện bởi các Bác sĩ y học cổ truyền có kinh nghiệm tại các cơ sở y tế uy tín, đảm bảo sử dụng kim châm vô trùng, dùng một lần.

Lộ trình điều trị bằng châm cứu

• Thời gian một liệu trình: Thông thường, một liệu trình châm cứu điều trị liệt dây thần kinh số 7 sẽ kéo dài từ 2-4 tuần.
• Tần suất: Tùy theo mức độ bệnh, bệnh nhân có thể được chỉ định châm cứu 1-2 buổi mỗi ngày hoặc cách ngày. Sự kiên trì và tuân thủ liệu trình là rất quan trọng để đạt được kết quả tốt nhất.
• Độ hiệu quả: Bệnh nhân có thể bắt đầu cảm nhận được sự cải thiện về cử động cơ mặt sau khoảng 5-7 ngày điều trị tích cực. Đối với liệt dây thần kinh, sự phục hồi cần thời gian để tái tạo các sợi thần kinh, do đó, quá trình hồi phục hoàn toàn có thể kéo dài, nhưng các dấu hiệu cải thiện sớm sẽ là động lực lớn.

Lời Khuyên Từ Bác Sĩ Để Phòng Tránh Liệt Dây Thần Kinh Số 7 

Chế độ sinh hoạt

• Chăm sóc mắt: Dây thần kinh số 7 điều khiển tuyến lệ và cơ vòng mi. Khi bị tổn thương, khả năng tiết nước mắt và nhắm mắt bị giảm, dẫn đến khô mắt và nguy cơ loét giác mạc. Do đó, cần sử dụng nước mắt nhân tạo để giữ ẩm cho mắt, tránh khô mắt gây tổn thương giác mạc. Khi ra ngoài, nên mang kính râm và che mắt bằng gạc hoặc vải trong lúc nghỉ ngơi để bảo vệ mắt khỏi bụi và gió.
• Chăm sóc răng miệng: Do mất chức năng cơ miệng (méo miệng), người bệnh có thể gặp khó khăn trong ăn uống và kiểm soát miệng, dễ gây tổn thương niêm mạc hoặc thức ăn rơi vãi. Để hạn chế, hãy ăn thức ăn mềm, sử dụng ống hút để uống nước, và gắn miếng đệm nha khoa vào răng hàm để bảo vệ miệng.
• Tập luyện mặt: Thực hiện các bài tập phục hồi chức năng vùng mặt theo hướng dẫn của chuyên gia vật lý trị liệu. Các bài tập này giúp duy trì trương lực cơ, ngăn ngừa Co rút cơ mặt (một Di chứng phổ biến), và kích thích dẫn truyền thần kinh thông qua phản xạ, hỗ trợ hồi phục chức năng vận động của cơ mặt.
• Giữ ấm vùng mặt: Đặc biệt sau khi châm cứu, tránh tiếp xúc trực tiếp với gió lạnh hoặc điều hòa.

Chế độ dinh dưỡng

Nên bổ sung rau xanh đậm như cải xoăn, cải bắp, súp lơ, mùi tây… Những thực phẩm này chứa nhiều vitamin B6 và folate

Vitamin B6 và folate là các coenzyme quan trọng trong quá trình chuyển hóa homocysteine. Nồng độ homocysteine cao trong máu có thể gây độc cho tế bào thần kinh và mạch máu, làm tăng nguy cơ tổn thương thần kinh, đột quỵ và các bệnh lý não bộ.

Việc bổ sung đầy đủ vitamin B6 và folate giúp giảm nồng độ homocysteine, bảo vệ và hỗ trợ tái tạo Hệ thần kinh, từ đó giảm nguy cơ các vấn đề về não bộ và thần kinh như mất trí, đột quỵ, và teo dây thần kinh.

Phòng ngừa liệt dya6

• Kiểm soát bệnh lý nền: Nếu có các bệnh như đái tháo đường, cao huyết áp, rối loạn lipid máu, hay béo phì, cần duy trì sự ổn định của chúng. Những bệnh này có thể làm tổn thương mạch máu nhỏ nuôi dây thần kinh, tăng nguy cơ viêm dây thần kinh.
• Chế độ sinh hoạt lành mạnh: Ngưng hút thuốc lá, hạn chế uống đồ có cồn, và tránh tắm khuya hay ngủ dưới quạt hoặc máy lạnh thổi trực tiếp vào mặt. Gió lạnh có thể gây co mạch cục bộ và tạo điều kiện cho virus hoạt động, dẫn đến viêm dây thần kinh.
• Luyện tập thể dục đều đặn: Giúp tăng cường sức khỏe tổng thể và hỗ trợ chức năng thần kinh.
• Duy trì cân nặng lý tưởng và tránh căng thẳng, lo âu: Để giảm áp lực lên cơ thể và Hệ thần kinh.

Điều Trị Liệt Mặt Tại Bác Sĩ Phùng Mạnh Cường

Bác sĩ Phùng Mạnh Cường, rất vinh dự khi có cơ hội trình bày đề tài “Đánh giá hiệu quả điều trị liệt mặt bằng ghép gân cơ thái dương bán phần” tại Hội nghị CSAPS MSAPS, đã thu hút sự chú ý đặc biệt từ các đồng nghiệp quốc tế và các giáo sư trong lĩnh vực y học. Liệt mặt là một vấn đề khó khăn, không chỉ ảnh hưởng đến chức năng của khuôn mặt mà còn gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến thẩm mỹ và chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Dựa trên nghiên cứu của chúng tôi với 39 bệnh nhân từ tháng 1/2018 đến tháng 12/2022, phương pháp điều trị bằng ghép gân cơ thái dương bán phần đã mang lại kết quả rất khả quan. Tỷ lệ cải thiện cả về thẩm mỹ và chức năng đạt từ 70% đến 90%, vượt trội so với tỷ lệ thành công chỉ 30% – 50% của các phẫu thuật điều trị liệt mặt thông thường trên thế giới. Điều này minh chứng rõ rệt cho hiệu quả vượt trội của phương pháp mà chúng tôi áp dụng, ngay cả với những trường hợp liệt mặt vĩnh viễn hoặc nghiêm trọng.

Sự thành công này không chỉ đến từ kinh nghiệm chuyên môn của tôi và đội ngũ bác sĩ tại Bệnh viện Thẩm mỹ Gangwhoo mà còn nhờ vào việc ứng dụng các công nghệ hiện đại như chụp X-Quang AI điện toán, thiết bị nội soi 4K và dao mổ harmonic. Sự kết hợp giữa công nghệ tiên tiến và kinh nghiệm chuyên sâu đã mang đến những giải pháp tối ưu, giúp bệnh nhân hồi phục nhanh chóng và nâng cao chất lượng cuộc sống. Chúng tôi luôn nỗ lực không ngừng để cập nhật kiến thức và kỹ năng, đảm bảo mang lại kết quả điều trị tốt nhất cho bệnh nhân.

Hình Ảnh Khách hàng Sau Khi Điều Trị Liệt Mặt Tại BS. Phùng Mạnh Cường

Xem thêm: Chi Phí Điều Trị Liệt Mặt Là Bao Nhiêu?

Như vậy, bạn có thể thấy chăm cứu liệt dây thần kinh số 7 là một trong những phương pháp hiệu quả cho các trường hợp điều trị sớm, ở mức độ nhẹ. Tuy nhiên với những trường hợp tổn thương dây thần kinh nặng thì bạn phải cần can thiệp đến phẫu thuật để điều trị. Bạn có thể liên hệ ngay với bác sĩ Phùng Mạnh Cường để được tư vấn và thăm khám rõ hơn về tình trạng liệt mặt, giúp bạn lấy lại khuôn mặt cân đối, nụ cười tự tin sớm nhất nhé!

Bác sĩ Phùng Mạnh Cường

Chứng chỉ hành nghề: 004322/ĐNAI – CCHN
Công nhận CKI phẫu thuật tạo hình: 1430/QĐ-TĐHYKPNT

Bác sĩ Phùng Mạnh Cường là bác sĩ chuyên khoa I phẫu thuật thẩm mỹ và tạo hình. Bs. Phùng Mạnh Cường từng học và tu nghiệp ở các quốc gia có nền thẩm mỹ nổi tiếng hàng đầu thế giới như Hoa Kỳ, Thái Lan. Nhưng quan trọng nhất chính là “cái nôi của phẫu thuật thẩm mỹ” – Hàn Quốc. Hiện tại, bác sĩ Phùng Mạnh Cường đang là Giám đốc Bệnh viện thẩm mỹ Gangwhoo.